Incremental enkoder, dönen bir milin hareketini darbeler (pulse) halinde elektrik sinyaline çeviren bir ölçüm cihazıdır. Mil döndükçe enkoder belirli sayıda kare dalga sinyali üretir. Bu sinyaller sayılarak:
Dönüş miktarı
Dönüş hızı (RPM)
Dönüş yönü
hesaplanır.
⚠️ Önemli not: Incremental enkoderler mutlak konum bilgisi tutmaz. Enerji kesildiğinde konum sıfırlanır ve sistem yeniden referans (home) almalıdır.
Incremental enkoderler genellikle A, B ve Z kanalları ile çalışır:
A Kanalı: Darbe sinyali
B Kanalı: Yön bilgisi (A’ya göre faz farkı vardır)
Z Kanalı (Index): Her turda bir kez referans darbesi üretir
A ve B sinyalleri arasındaki faz farkı sayesinde sistem, ileri mi geri mi döndüğünü anlar. Üretilen pulse sayısı ise çözünürlüğü ifade eder.
📌 Örnek:
1024 PPR (Pulse Per Revolution) bir incremental enkoder, bir turda 1024 darbe üretir.
Yüksek hassasiyet
Temiz ortamlar için ideal
CNC ve servo uygulamalarda yaygın
Titreşim ve toza dayanıklı
Zorlu endüstriyel ortamlar
Daha kompakt yapı
Incremental enkoder kullanım alanları oldukça geniştir:
⚙️ Servo motor sistemleri
🏭 Endüstriyel otomasyon hatları
🤖 Robotik ve lineer eksenler
🧰 CNC tezgahları
🚚 Konveyör ve paketleme makineleri
🛗 Asansör ve kaldırma sistemleri
Özellikle hız ve yön bilgisinin önemli olduğu uygulamalarda incremental enkoderler tercih edilir.
✅ Ekonomik maliyet
✅ Yüksek hızda hassas ölçüm
✅ Basit entegrasyon
✅ Geniş marka ve model seçeneği
✅ Servo sürücülerle tam uyum
❌ Enerji kesildiğinde konum bilgisi kaybolur
❌ Mutlak pozisyon gerektiren uygulamalar için uygun değildir
Bu tür uygulamalarda absolute (mutlak) enkoder tercih edilmelidir.
| Özellik | Incremental Enkoder | Absolute Enkoder |
|---|---|---|
| Konum Hafızası | ❌ Yok | ✅ Var |
| Fiyat | 💰 Daha Uygun | 💰💰 Daha Yüksek |
| Hız Ölçümü | ✅ Çok İyi | ✅ İyi |
| Enerji Kesintisi | Referans gerekir | Konum korunur |
Incremental enkoder, endüstriyel otomasyonun temel bileşenlerinden biridir. Uygun maliyeti, yüksek performansı ve kolay entegrasyonu sayesinde birçok makine ve motor uygulamasında tercih edilir. Eğer sisteminizde hız ve yön ölçümü ön plandaysa incremental enkoder doğru seçim olacaktır.