Absolute enkoder, her mil konumuna karşılık benzersiz bir dijital kod üreten enkoder tipidir. Sistem ilk açıldığında veya enerji kesilip geri geldiğinde, referans alma (home) işlemine gerek kalmadan mevcut konumu doğrudan bildirir.
Bu özelliği sayesinde:
Makine çarpışmaları önlenir
Zaman kaybı azalır
Sistem güvenliği artar
Absolute enkoderin içerisinde, her pozisyonu tanımlayan kodlanmış diskler veya manyetik yapı bulunur. Mil döndükçe sensör, bu kodu okuyarak kontrol sistemine iletir.
Binary Code
Gray Code (en yaygın – hata riskini azaltır)
Her konumun kendine ait kodu olduğu için, darbe saymaya gerek yoktur.
Milin bir tur içindeki mutlak konumunu ölçer
Enerji kesildiğinde tur sayısı bilgisi tutulmaz
Döner tabla, vana ve eksen uygulamaları
Milin kaç tur döndüğünü ve anlık konumunu birlikte ölçer
Bataryalı veya dişli mekanizmalı yapı
Asansör, vinç, robot eksenleri gibi kritik sistemler
Absolute enkoderler farklı haberleşme protokolleri ile çalışabilir:
SSI
CANopen
PROFINET
EtherCAT
Modbus
BISS
Bu sayede PLC, servo sürücü ve endüstriyel PC sistemlerine kolayca entegre edilir.
Absolute enkoderlerin tercih edildiği başlıca alanlar:
🤖 Robotik sistemler
🛗 Asansör ve kaldırma sistemleri
🏭 CNC tezgahları
⚙️ Servo motor ve eksen kontrolü
🚢 Vinç ve liman ekipmanları
🏗️ Savunma ve ağır sanayi uygulamaları
Özellikle enerji kesintisinin risk oluşturduğu sistemlerde vazgeçilmezdir.
✅ Enerji kesilse bile konum kaybolmaz
✅ Referans (home) ihtiyacı yoktur
✅ Yüksek güvenlik ve hassasiyet
✅ Karmaşık otomasyon sistemleri için ideal
✅ Dijital haberleşme ile yüksek veri doğruluğu
❌ Incremental enkodere göre daha maliyetlidir
❌ Yapısı daha karmaşıktır
❌ Basit uygulamalarda gereksiz olabilir
| Özellik | Absolute Enkoder | Incremental Enkoder |
|---|---|---|
| Konum Bilgisi | Mutlak | Göreceli |
| Enerji Kesintisi | Konum korunur | Konum sıfırlanır |
| Referans Gereksinimi | Yok | Var |
| Maliyet | Daha yüksek | Daha düşük |
| Güvenlik | Çok yüksek | Orta |
Çözünürlük (bit değeri)
Single-turn / multi-turn ihtiyacı
Haberleşme protokolü
Mil çapı ve mekanik uyum
IP koruma sınıfı
Çalışma sıcaklığı
Absolute enkoder, konum bilgisinin kritik olduğu endüstriyel otomasyon sistemlerinde en güvenilir çözümdür. Enerji kesintilerinde dahi konumu koruması sayesinde üretim sürekliliği, makine güvenliği ve hassasiyet sağlar.
Eğer sisteminizde yüksek güvenlik, mutlak konum bilgisi ve dijital haberleşme ön plandaysa, absolute enkoder doğru tercihtir.